Categorie: Recensies

Finn Audenaert – Knipsels uit de Kosmoheraut (DIV)
De Kremkoll, Gent (2025) Prijs: € 12,00
Kremkoll SF 002
Ontwerp & Opmaak: Erik Van Der Veken, Bijdruk vzw
Omslagillustratie + Illustraties: Coen De Moor
Verkrijgbaar via: Standaard Boekhandel

Het heeft al veel te lang geduurd. Finn en Olav (de baas van De Kremkoll) hebben allang de nagels van vingers en tenen gebeten, voordat ze te horen kregen wat ik ervan vond! Al in september (tijdens Fantasticon) heb ik de eerste twee delen van Kremkoll SF in de handen gedrukt gekregen, dus mag deze recensie onderhand wel eens verschijnen. Ik kan niet anders doen dan de hand in eigen boezem te steken! De recensieboeken stapelen zich op door allerlei oorzaken, niet alleen door alle recensieboeken die door de brievenbus rollen, maar helaas ook medisch gedoe (waar ik hier niet op in zal gaan), vertragen en traineren de gang van zaken. Maar goed… Knipsels uit de Kosmoheraut is NU aan de beurt.

Uitgeverij De Kremkoll is een initiatief van de sympathieke en gedreven Gentse Olav Heirman, ook al lid van het Fandatateam en groothandelaar in fantastieke tweedehandsboeken (die je op alle Cons en boekenmarkten tegenkomt), was ook van zins een eigen uitgeverij te beginnen. En… het is hem gelukt! Niet alleen prijken al twee titels in pocketformaat achter De Kremkoll’s naam, maar onlangs zag ik een aankondiging op facebook, dat nummer SF 003, door Bruno Lowagie, op de rol voor begin 2026 staat. Alternatieve geschiedenissen in novelles! Dat klinkt nu al meer dan interessant!

SF 001, Wolken vallen niet en andere verhalen van Luc Geeraert komt uiteraard ook nog aan de beurt. Maar… het eerst wilde ik nr. SF 002, Finn Audenaert met de bundel Knipsels uit de Kosmoheraut nemen, want daar was ik het meest benieuwd naar! Finn, is een man… die alles kan. Zo lijkt het wel. Hij redigeert, stelt samen, organiseert, schrijft, is leraar Duits en doet Jehosaphat weet wat nog meer. Hij was er zomaar, out of the blue, ineens in het fantastieke spectrum en de keren dat ik hem ontmoet heb, de charmantheid zelve. Een aimabel man, dat spreekt uit alles en schrijven, dat kan hij als de beste. Dat blijkt wel uit deze bundel, met van alles en nog wat. Ik moet eerlijk zeggen dat hij met verraste met een divers aanbod, wat opent met een voorwoord van Charles van Wettum. Ook al verrassend! Bovendien zijn alle verhalen ook nog eens opgedragen aan bekende en wat minder bekende Fantastiek collega’s. Laten we maar eens gaan zien wat er nog meer te lezen is!

– Vreugdevolle conceptie aan de standvastige einder van het wonderrijk Alfabetië (FA)
Al meteen worden we deelgenoot van Finns oneindige fantasie. We bezoeken het land Alfabatië en een bonte stoet fantasiewezens trekken aan ons voorbij. Als we de laatste opmerking: “Voor Tais en Jaap”, lezen, dringt voor mij de zin: “Goed voorbeeld, doet goed volgen”, op. Heel erg mooi begin!
– Sluimervriend (FA)
Ultrakort verhaal dat is opgedragen aan Gidion. Zou dat misschien Gidion van der Swaluw zijn? Het zou zeker in zijn straatje te pas komen. Ik voorzie een nieuwe illustratie!
– Henry, portret van een gymleraar (SF)
Schitterend verhaal! Voor een oorlog op een vreemde wereld, maak Henry deel uit van een groep trainers, die gekweekte en nog ultra jonge, toekomstige soldaten traint op het slagveld. De uitval is groot! Grimmig verhaal, waar het bloed van af druipt!
– Huwelijksgeluk in drievoud (krantenbericht)
Vermakelijk bericht uit de Kosmoheraut, circulaire voor de moderne multiversaan, op mokerdag 11 hambruarie 2687. Maar… helaas geen verhaal!
– Klem (SF)
Sterk verhaal. Aliens uit de Magelhaense Wolken, zijn gespitst op de atmosfeer van de aarde. De president is op de vlucht voor hen, op de voet gevolgd door de Magels! Eerder verschenen in: Ganymedes 24
– Boerenpsalm (FA)
Ultrakort, maar een absoluut absurd verhaal, dat misschien wel geen verhaal mag heten, maar het toch wel is, achtig!
– Los (Geen)
Een afgrijselijk verhaal! Wat de mensen zichzelf aan kunnen doen, vreselijk! Knap gedaan, toch. Horror is het, maar… geen fantastieke!
– Verzwolgen (FA)
Fantastiek, daaraan bestaat geen twijfel, maar… waar pas ik het ergens in, of toe? Opgedragen aan Sophia D., Drenth neem ik aan!
– Beril (FA)
Een bril zonder glazen, maakt alle verschil in een vreemd maar fascinerend verhaal over een alternatieve historie, ik ga er verder niets meer over verhalen. Slechts één verkeerd woord verpest het leesavontuur. Lees en neem deel! Opgedragen aan Laura? Laura Scheepers?
– Wat is er van de sport? (Krantenartikel uit: daverdag, 2 kavril 2687)
– De mijnen van Koltan (HO)
Voorafgegaan door Bijbelteksten uit Job 28, komt het verhaal tot leven. Een dode, tot leven gebracht door vier Koepelheren, graaft zich een weg naar beneden. Na warmte komt heerlijke koude, en… horror! Mooi verteld verhaal! De moeite van het lezen meer dan waard!
– Mise-en-scène (HO)
Een UKV, of wel, ultra kort verhaal, en dat alles voor een omslagfoto!
– Carlos en de kaart (HO)
Carlos komt bij in de bovenste van een stapel Ladas Samara Nouvelles (automerk voor degenen die hetzelfde zijn als ik) en vraagt zich af hoe hij daar in vredesnaam belandt is! Weird verhaal dat zeer terecht opgedragen is aan Frank R. (oger)! Eerder verschenen in: Portulaan 162
– Hete tranen op Moerka Moerka (Krantenartikel uit: woekerdag, 5 mai 2687)
Opgedragen aan Remco en Paul, dat moeten welhaast: Remco Meisner en Paul van Leeuwenkamp zijn!
– Schrikvogel (Gedicht)
Opgedragen aan Johan. Zou dat Johan Klein Haneveld zijn?
– De jongen op de dolfijn (FA)
Julie en Bobby zijn op huwelijksreis op Zakynthos. Julie is op zoek naar het beeld van de jongen op de dolfijn, maar Bobby heeft het, op een gegeven moment, wel een beetje gezien. Ook Julie begint hem te vervelen. Bestaat dat beeld wel? Mooi beschreven verhaal met een ietsie pietsie fantastiek! Eerder verschenen in: 9000 levens.
– Sssterren en ssstrepen *** /// pure lust (SF)
Geschreven samen met Ruben De Baerdemaeker! Schitterend verhaal met prachtige zijsprongen en geweldige plotwisselingen. Origineel, vernieuwend met een grote kijk op het verhaaltechnisch gebeuren. Lees, en… geniet van het gebodene!
– Cultuur (Krantenartikel uit: denderdag, 9 ogust 2687)
– Telecratie (SF)
De toekomst in de Zuid-Amerikaans land. Een zeer filmisch verhaal/verslag van een presidentsopvolger, na de executie van de vorige. Ietwat ridicuul en over de top verhaal, maar… wel leuk!
– Zeeburcht (FA)
Is dit een verhaal? Wel een beschrijving met verwijzingen naar verhalen van Eddy C. Bertin en Jack Vance. Voorlopig maar als verhaal aangenomen!
– Neutraal (SF)
Een verhaal in vier delen, die onlosmakelijk met elkander verbonden zijn, al moet je er soms wel even naar zoeken, dan wel over nadenken. Het eerste deel is geweldig, erotiek en humorvol. Het tweede deel is gewelddadig, soms te erg voor woorden. Het derde verhaal over een tsaar die levende dieren eet, en het vierde buigt het allemaal… Nou ja, lees dat zelf maar. Briljant geschreven, maar… voor een sterke maag!
– Drachtig (Gedicht)
Opgedragen aan Tonke Dragt. Toepasselijk?
– De ziener (FA)
Een wat mystiek miniverhaal, wat ik toch met enige aarzeling tot fantastiek heb gebombardeerd! Leest en oordeelt zelve!
– Drama voor drie kranen en een dame (HO)
Dramatisch horror verhaal. Het verhaalt over Lea, die overal achtervolgd wordt door kranen. Van die grote! Bouwkranen. Echt of fictie? Niet ter zake doend! Een griezelverhaal van grote klasse!!! Eerder verschenen in: Fantastische Vertellingen 70.
– Bar Brawl! (geen)
Kort verhaal waarvan ik, eerlijk gezegd, geen idee heb waar het over gaat. Maar… gelukkig geen fantastiek!
– Economie (Krantenartikel uit: vlijdag, 26 moktobra 2687)
– De Schrik (FA)
Een vogelverschrikker komt tot leven op de eerste dag van het jaar. Een ietwat droef verhaal, dat me raakt. Mooi!!! Eerder verschenen in: Portulaan 163 en in: De belofte.
– Mischa (FA)
Wederom een ultrakort verhaal. Ik heb het als Fantasy genoteerd, wat het ook is, maar… ik twijfel eraan of het wel een verhaal(tje) is. Voorlopig zeg ik maar: Ja! Maar… dat kan zomaar weer een: Nee, worden.
– Tienstapsverificatie (SF)
Ontzettend leuk verhaal over een procedure ter verificatie. Ook hier geldt… is het een verhaal, dat ik vervolgens en enthousiast met: JA!!! beantwoord. Omdat… het zo leuk is, met humor en zo!!! Voor Charles, moet wel Charles van wettum zijn. Kannie anders. Eerder verschenen als: Maakbaar: Tienstapsverificatie in: Fantasize, 1e kwartaal (2024).
– Feeën op overschot (FA)
Alweer zo’n discutabel miniverhaaltje, dat ik voorlopig aanmerk als Fantasy. De vraag is natuurlijk: Wat is er fantastiek aan dit schrijfsel, behalve dan dat het leuk is.
– Het interstellair kampioenschap tijdreizen oftewel enkele partijtjes koppensnellen (SF)
Waanzinnig verhaal dat uit elkaar barst van de gebeurtenissen tijdens het interstellair kampioenschap tijdreizen. Het zit vol met slachtoffers, winnaars, bijna winnaars en meer. Misschien dat het verhaal ietsje te lang duurt. Ik merkte dat ik op een gegeven moment de belangstelling verloor!
– Psychohistorie (Krantenartikel uit: zwalpdag, 31 dikember 2687)
– Topsport oftewel Marius en de mannetjes (FA)
Marius sport met mannetjes. Zijn wedstrijd tegen Bart, waarin mannetjes in koffiekopjes rondzwemmen, waar ze uit moeten zien te komen, verliest hij als zijn mannetje verdrinkt. Tragikomisch verhaal met masochistische trekjes.
– Wie droomt daar in het machtige Dunwich House? (HO)
Een ode aan Eddy C. Bertin. Terecht!!! Ooit een van de grootste fantastieke schrijvers van België. En… hij wordt nog steeds node gemist! Is het een verhaal? Ja en Nee! Maar… ik neem dit eerbetoon toch als zodanig op!
– Een nieuw jaar als geen ander! (SF)
Een heerlijk romantisch verhaal, als laatste in deze bundel, opgedragen aan Finn’s moeder. Waarin op deze nieuwjaarsnacht alle wensen van de familie uit lijken te komen. Wishfull Thinking… het loont!

Al dit gebeuren uitwerkend, kwam ik erachter dat ik her en der toch aarzelend besloten heb soms een aanname te doen. En… dat gebeurde nogal eens. Alsof een entiteit in deze bundel een verhaal was, of dat het fantastiek was en als het al wel fantastiek was, dat ik moeite had er een subcategorie aan te hangen. Ook kwam ik erachter dat als een verhaal eerder elders opgenomen was, ik er destijds minder twijfels over had. Veel aarzelingen en twijfels, en ook… niet twijfels dus.

En dan… na de Verantwoording, waarvan ik nog even wil zeggen dat ik geen verwijzing heb gedaan naar verhalen die online verschenen, en Over de verhalen, zijn we aan het einde gekomen van een bijzondere verhalen (en ook niet verhalen) bundel. Ik mag wel zeggen: Bijzonder interessant én afwisselend! Ondanks dat ik al op de hoogte was van de veelheid van Finns kwaliteiten, moet ik (nogmaals) zeggen dat Finn me behoorlijk verraste met deze bundel! Laat ik zeggen dat een volgende bundel (en die komt er), zeer welkom is bij mij en dat ik die met liefde en plezier andermaal zal genieten en beoordelen. Verras me andermaal, Finn!!!

Jos Lexmond

Ganymedes-25
Stichting Fantastische Vertellingen, Nieuw-Vennep (2025)
Rare Boekjes-reeks 69
302 pagina’s; prijs 13,95
Samenstelling: Remco Meisner & Paul van Leeuwenkamp
Omslag: Ingrid Heit/Vincent van der Linden (Trip to Alpha Centauri – 1968)
Verkrijgbaar op: https://shop.pr1ma.nl/ganymedes-25.html

Ganymedes 25, de jubileumeditie. Wat een mooi resultaat om weer in handen te hebben. Als bespreking absoluut aan de late kant! Iets wat ik uitermate betreur, maar het was onmogelijk het eerder te doen. Een stapel eerder ontvangen recensie exemplaren, waren eerst aan de beurt, zodat er ik eerder niet aan toekwam.

Ganymedes 25, voorzien weer met een schitterend Vincent van der Linden schilderij! Hoop dat er voor de nog komende edities nog meer dan voldoende zijn om te gebruiken. Ze geven een apart cachet aan de boeken! Buiten dat het een feestelijke uitgave is, hangt er ook een ietwat droevige kant aan. Het is namelijk de laatste keer dat Paul van Leeuwenkamp, samen met Remco Meisner, de samenstelling dezes, in de kundige knuisten hadden. Paul is namelijk van mening dat Ganymedes zijn bestaansrecht min of meer verloren heeft, daar er tegenwoordig vele bundels en anthologieën in het Fantastieke gebied verschijnen. Velen natuurlijk door EdgeZero en uitgeverij Macc, maar ook Poespa en de nieuwe uitgeverij van Olav Heirman, De Kremkoll, doen een aardige duit in het zakje! Ganymedes heeft zijn voortrekkersrol uitmuntend gedaan, maar het Nederlandse taalgebied kan nu, meer dan goed, verder op eigen benen bestaan, vind hij. Bovendien is Paul druk met andere zaken zoals Fantastische Ontmoetingen, waarvan ik hoop dat er nog een deel zal komen, en waarvan het eerste deel dit jaar bij Quasis verscheen. Ik hoop dat ik dat zo goed verwoord heb, Paul! Zo niet… dan geef me maar behoorlijk onder uit de zak!!!

Ergens heeft Paul natuurlijk gelijk. Er verschijnen meer dan genoeg kwalitatieve bundels en verzamelbundels (ze zijn voor mij, qua het recenseren, welhaast niet bij te houden) tegenwoordig, maar… Ganymedes, is en blijft, een kwalitatieve hoofdrol spelen in het Nederlandstalige Fantastieke gebeuren! Want wanneer Ganymedes ermee zou stoppen, dan zou er een gapend gat ontstaan, wat onvulbaar zou blijken te zijn. Daarom hoop ik van ganser harte dat Ganymedes tot het einde der tijden door zal gaan. Ganymedes 26 is in ieder geval voorzien voor het komende jaar en Natasja van Loon wil daarvoor in de voetsporen van Paul van Leeuwenkamp stappen, om samen met Remco daarvoor te willen zorgen. Hulde!!!

Laten we nu maar eens kijken wat Ganymedes 25 voor ons in petto heeft!

– Beck Palmas – De prijs van liefde (HO)
Het toeval wil dat ik zojuist een ander verhaal heb gelezen van ene Rebecca Palmas (samen met Anna Roodbol. Was dit overigens een echte schrijver (niets van te vinden), of was dit nogmaals Beck (of Rebecca?)), Geesten Uit Het Verleden, waarin ook figuren als Oberon en Corwin rollen hebben. Dat verhaal sprak me niet zo heel erg aan. Ik vond het nogal chaotisch. Maar… nu ik dit verhaal door de ogen heb gehaald, lijkt het me toe dat De prijs van Liefde, deel 1 is en dat ik in Rigor Mortis, deel twee las. Een dergelijke verwarring ontstaat aldus. Herlezing is noodzakelijk en dan zal blijken dat deze gedachtegang juist is, of niet! Hoe dan ook… dit is een verhaal over vampiers én… het maken ervan. Alsmede… Oberon is geen elf, maar ook een vampier!!!
– Jorrit de Klerk – Liefde & andere falende circuits (SF)
Al een tijdje geleden dat ik iets las van Jorrit, dus… ben ik blij! Blij dat ik weer een verhaal kan lezen van hem én blij met het verhaal! Het is een ondefinieerbare toekomst. Een waarin AI meer dan geïntegreerd is. Letterlijk! Iedereen (denk ik) draagt een AI in zich, die adviezen, al dan niet gevraagd, geeft. Als ik er even over nadenk… toch maar niet! Maar in werkelijkheid… toch maar wel! Bijzonder origineel én voor te stellen!
– Charles van Wettum – Het leven begint om twaalf uur (SF)
Een bijzonder indringend, edoch ultrakort, verhaal van een van mijn favoriete auteurs! En… bijzonder goed ook! Om twaalf uur begint het goede leven, maar… als je dat niet wilt? Prachtig, maar ook droef makend verhaal!
– Finn Audenaert – De dubbelkamer van Waarheid (SF)
Planeet Twee? Een dystopische toekomst die voor mij niet hoeft! Pracht van een experimenteel verhaal, waarin het verliezen van Planeet Een (de aarde?) centraal staat. Maar ook waarin toch niet een misdaad te plegen is. De boodschap is: Geniet van het hier en nu, het kan zo weg zijn!
– Jan J.B. Kuipers – Het tweelingspel (FA)
Jan J.B. Kuipers blinkt uit in dit soort alternatieve historie in fictieve landen die knap aansluiten met een bestaande middeleeuws getinte wereld. Een voorwerp, een spiegel, dat magische eigenschappen heeft, vervolmaakt het gegeven van het verhaal en voila… er is een verhaal! En wat voor een. Voorwaar… hoe schoon!!!
– Paul van Leeuwenkamp – De man die niet kon schrijven (FA)
Schitterend verhaal dat opgedragen is aan Frank Roger. Maar… zelfs als dat er niet bij had gestaan, dan zou ik er zeker Frank in herkent hebben. Het is geweldig gedaan. Een orbituary terwijl de man nog niet eens dood is!
– Remco Meisner – Commissaris Omer en de marmermoord (SF)
Een prachtig verhaal inzake het onderzoek naar een moord op een Tauraan met een brok marmer. Op een geweldige manier verteld, met hilarische momenten, zoals bijvoorbeeld: Trump Techniks (Tsk, tsk). Verward? Lees en het wordt verduidelijkt!
– Poëzie van Jan J.B. Kuipers, Finn Audenaert, Oscar Tops, Evenline van Dienst, alsmede vier haiku’s van Charles van Wettum
– Miriam Ootjers – De mezzotint (FA)
Indrukwekkend verhaal! Nadat hij zijn vrouw en zijn nieuwgeboren kind verloren is op het kraambed, logeert Harold bij zijn vriend op de bank. Er wordt een pakje bezorgd wat een mezzotint bevat met een begeleidend kaartje: “Mijn beste Harold, houd het goed in de gaten! H.” De afbeelding op de mezzotint… lijkt te bewegen! Zoals ik al zei… een indrukwekkend verhaal met een meer dan diepere achtergrond. Mooi!!!
– Ruuf de Jong – Vertrek (SF)
Vertrek vertelt het verhaal van Lynn en Milan, die blijkbaar zonder hun moeder in een raket naar de maan vertrekken. Het is heel dramatisch, maar voor mij blijft het toch het: Waarom? Waarom, de kinderen wel naar de maan, maar moeder niet! Vreemd! Maar… ondanks dat, wel mooi geschreven!
– Karel Smolders – Straatvegers en eeuwige roem (SF)
Indrukwekkend verhaal van Karel Smolders, waar ik al even weer niets van gelezen had. Een gevangene, levenslang opgesloten, krijgt één kans aangeboden op eeuwige roem en een leven als een prins! Meer ga ik er niet over vertellen, dan dat het een briljant verhaal is!
– Frank Roger – Het hiernamaals binnen handbereik (SF)
Een kwestie van werkelijkheid, voor wie dan ook! Cryptisch? Misschien, maar na lezing dezes… mogelijk niet meer. Alweer een mooi verhaal van Frank! Kan het ook anders? Nee!
– Laura Scheepers – Als je het gemaakt hebt (SF)
Laura Scheepers maakt handig gebruik van het feit dat AI geïntroduceerd zal worden als een verhalen, dan wel boekenproducent! Het is slechts een kwestie van tijd dat het gaat gebeuren. Laura stelt zich voor wat er dan gebeurd! Leuk idee én even leuk uitgewerkt!
– Laura Weterings – Op een witte bok naar de zure matten (FA)
De volgende Laura heeft wel een heel erg apart verhaal, origineel ook, maar ik weet niet precies waar ik het in het fantastieke spectrum zou moeten plaatsen. Laten we het er maar op houden, dat het een snoepie van een verhaal is!
– Ludo Maas – Het geheime station van B. (FA)
Een pracht van een verhaal, als het al een verhaal is. Magisch realisme, al zou ik het magische deel te bediscussiëren vinden, alhoewel het realisme ook al ver te zoeken is. Maar… ondanks dat… heeft het toch wel wat, al moet ik nog bedenken, wat dan!
– Roelof Goudriaan – Flatpack (FA)
Een kort, maar geweldig verhaal, waarbij ik na het lezen een brede grijns op het gezicht had! Ikea… ja… ik ken het gevoel!
– Ruuf de Jong – Aarden (FA)
Een tweede verhaal van Ruuf. En… een mooi verhaal, al komt me een verhaal van die strekking wel enigszins bekend voor, al kan ik het op dit moment niet plaatsen. Edoch heeft het verhaal nog wel een boodschap. Een van vertrekken in plaats van blijven en van blijven in plaats van vertrekken. Leuk gedaan!
– Ruben De Baerdemaeker – Vermakelijk (SF)
Intrigerend verhaal! Misschien voor sommige mensen geen Fantastiek, maar ik zie er een dystopische toekomst in. Wat de oorzaak of de achtergrond is… geen idee, maar het zet wel aan tot dagdromen. Waar is de maan?
– Ludo Maas – Spriet (geen)
Spriet is een tweede verhaal van Ludo Maas. Het heeft een zekere charme, maar… als het alsnog een fantastieke inslag blijkt te hebben, dan begrijp ik die niet. Ook het doel van het verhaal weet ik niet. Noem me maar dom!
– Max Moragie – De slapende goden (FA)
Goed verteld verhaal over plunderende Spanjaarden in Guatemala en over de goden van dit continent, die langzaam wakker worden.
– Guido Eekhaut – De Aristocraat (SF)
Uiteraard, zou ik haast zeggen, ook een bijdrage van de Bemoste Beeld winnaar van 2025, Guido Eenhaut, in deze jubileumeditie van Ganymedes! Filosofisch verhaal, zich afspelend in een verre toekomst. De mensheid heeft zich verspreid over duizend werelden. Aan congresleden, op weg naar een grote vergadering, verschijnt De Aristocraat. Hij blijkt een boodschap voor hen te hebben!
– Timo Dageraad – Het Gouden Klavertje Zeven (SF)
Interessant verhaal over de voortgaande ontwikkeling van de AI. In dit verhaal is het een AI Homesystem, die de veiligheid van de mensen in zijn huis monitort. Wat mij betreft, meer dan mogelijk in een nabije toekomst. Zoals gezegd interessant, doch ook… angstaanjagend!

Uiteraard toch weer, meer dan lof voor deze jubileumeditie van Ganymedes. Het eerbetoon aan Vincent van der Linden is, op een enkel verhaal na dan, weer meer dan geslaagd. Met dank aan Remco, maar zeker aan Paul, voor zoveel jaren noeste arbeid, blijven wij met spanning in afwachting van Ganymedes 26. Dat gaat natuurlijk nog even duren, maar de maanden vliegen zomaar ongemerkt voorbij. Mochten er ambities zijn (en waarom niet), wacht niet tot het laatste moment en zet je neder achter laptop, of wat dan ook, en zorg ervoor dat Natasja van Loon (en ook Remco natuurlijk) alle hoeken van de kamer zien! Succes!!! Ik ben al weer benieuwd!

Jos Lexmond

Vreemde Steden, Bijzondere Oorden 1 (DIV)
EdgeZero Publicaties (2025) € 13,98
Samenstelling: Mike Jansen
Omslag: Mike Jansen/Peter Kaptein
Redactie: Finn Audenaert, Laura Scheepers, Mike Jansen
Verkrijgbaar via Amazon

Het voorwoord werd verzorgd door Laura Scheepers, die haar enthousiasme amper in toom kon houden. Dat was meer dan aanstekelijk en ik werd er absoluut door gegrepen! Wat stond me te wachten? Want eigenlijk had ik er geen idee van wat deze anthologie me zou gaan brengen. Miniverhaaltjes? Maar… wat ik wel meekreeg uit de proloog van Laura is dat dit wel iets heel erg speciaals uit de koker van Mike was, waarin elke auteur een aantal verhalen (verhaaltjes) mocht schrijven in een bestaande wereld van een auteur, dan wel een geheel nieuwe. De reacties waren enorm. De verhalen en de werelden stroomden binnen en wel in die mate, dat er aan een boek niet voldoende was om ze allemaal in op te bergen. Dus… is er nog eentje! Helaas ben ik daar nog niet aan toegekomen, maar hopelijk snel, want het is inderdaad iets aparts. Aparts? Briljant idee van Mike!

Na het voorwoord van Laura, opent het met:

Django Mathijsen & Anaïd Haen – Decadentia
Helaas nog geen kennis met de wereld van Decadentia kunnen maken. Een mens kan nu eenmaal niet alles lezen, al doe ik er wel verwoede pogingen toe. Ik heb wel net S.A.H.R.-a van het koppel, uitgenoten en de recensie staat nog vers, fris en fruitig op de site van het NCSF te wezen. De verhalen in deze wereld:
– Poetsdag (FA)
Miniverhaaltjes dus, inderdaad! En nu… heb ik meteen eens kennis gemaakt met Decadentia. Leuk verhaaltje, al weet ik nog steeds maar weinig. Eens kijken naar de volgende!
– Uitgekookt (FA)
Het lijkt de bedoeling te zijn van deze verhalen dat je een goede dwarsdoorsnede krijgt van Decadentia. Dat lijkt aardig te lukken! Ik wordt automatisch naar de volgende gezogen!
– Vermist (FA)
Dit verhaal eindigt vreemd. Vader lijkt verdwenen. Maar er volgt verder geen uitleg. Zou ik dan toch de boeken eerst gelezen moeten hebben, peins ik. Nou ja… verder maar weer.
– Misgebruik (FA)
Het is me inmiddels meer dan duidelijk geworden dat Decadentia geen normale Middeleeuws aandoende wereld is! Er is altijd een bepaalde vorm van magie aanwezig, die mensen in staat stelt hun werk te doen, maar ook is er meer zorg voor hun eigen problemen. Pracht van een wereld, maar verder onderzoek is absoluut noodzakelijk! Maar… kom ik daar ooit aan toe?

Frans van der Eem – Vimara
Naar mijn idee is Vimara een plek waar nog niet eerder over is geschreven. In Fandata staan een negental verhalen van Frans, maar geen lijkt een connectie te hebben met Vimara. Nieuw dus… ook leuk.
– De hemelse stad (SF)
Uit: “De kronieken van Vimera”, opgetekend door John Helbrek Vaenz.
Dat John Helbrek Vaenz, lijkt wel verdacht veel op John Holbrook Vance, maar laten we dit buiten beschouwing. De hemelse stad is eigenlijk geen verhaal, maar meer een beschrijving van de stad en zijn omgeving, maar… grootmoedig als ik ben…
– Nyctaris (SF)
Nyctaris is de hoedster van herinneringen. Ze brengt veel tijd door in de grote bibliotheek alwaar ze de delicate letters van de manuscripten leest. Een bel kondigt haar bezoeker aan, historicus Paussus, aluminis emiratus van de Academie voor Historische Correctie op Aarde. Hij brengt een boodschap van belang! Hun ontmoeting leidt tot… Mooi geschreven.
– De Voorsprekers (SF)
Na de waarschuwende woorden van Paussus, komen de voorsprekers in vergadering bijeen. Onrust drijft de vergadering! Op een prachtige manier, die me zeer goed ligt, beschreven!
– Overpeinzingen van een notulist (SF)
Prachtig verwoord inzicht in de vergadering van de Voorsprekers. Geweldig!!!
– Intriges (SF)
Een ontmoeting van Paussus met de Voorspreker van de Nachschaduw, hoogstwaarschijnlijk zijn opdrachtgever. Waarin hij verslag doet van zijn bevindingen tot dan toe!
– Rapport ZY482X7. Geheime Dienst Vimara (GDV), Afdeling Externe Dreigingen
Het rapport van de geheime dienst van Vimara, inzake de ontmoetingen van Historicus Paussus met de Voorspreker van de Nachschaduw. Met analyze, inzichten en aanbevelingen!
– Elegie voor Vimara (SF)
Een privé memoire, geschreven door Nycaris. Een niet publicabel inzicht van de bibliothecaresse van de Grote Bibliotheek, die inzicht geven in de voorliggende geschiedenis, Briljant geschreven, alle zeven hoofdstukken!

Peter Kaptein – Belgreda
Het lijkt erop dat de stad Belgreda ook niet eerder bekend was bij Peter Kaptein. Misschien vergis ik me daarin, maar ik denk van niet. Belgreda, volgens het bijschrift, bestaat niet meer. De belangrijkste erfenis van de stad zijn echter niet de technologische vindingen, maar de filosofie van volledige integratie en harmonie, een focus op kennis, zelfkennis, handel, samenwerking, zelfontwikkeling, wetenschap en wetenschappelijk onderzoek. De stad lag in het land Sena, aan de Zwarte Zee.

Derde Cyclus: Mythos
– Vanuit de Baikonur cosmodrome (SF)
Prachtig verhaal over een onvoltooide toekomstige tijd, waarin opnieuw een aanzet wordt gedaan tot de herovering van het luchtruim en de ruimte.
– Vanuit het perspectief van Arneburg (SF)
Het vroegere rijk van Arne besloeg het hart van het vroegere Nederland, met steden als Eindhoven, Delft, Leiden en Amsterdam. Dat wat nu verzonken is onder zee. Een prachtig stukje ziltpunk ingebouwd in deze geweldige wereld.
– Vanuit Haumea (SF)
Haumea lag in de buurt van Pluto, beschenen door een kunstmatige zon. Haumea was een paradijs vol technische verworvenheden en ver weg, ver verheven boven het Aardse gekonkel.

Tweede cyclus: Reflectie
– Vanuit Boekarest (SF)
Waarin de situatie in Boekarest besproken wordt en of het wel zin heeft om te investeren in de stad.
– Belgreda bekeken vanuit Constanta (SF)
Waarin de geschiedenis van Belgreda en Constanta bekeken én bekritiseerd wordt. Een stad in de schaduw van Belgreda!
– Vanuit het eiland met de Dode God (SF)
Waarin de waarden van religie in de loop der tijden bezien wordt en hun invloed op de geschiedenis.

Eerste cyclus: Riminar Osta
– Belgreda bezien vanuit Riminar Osta (SF)
Wat verhaalt van de ontmoeting tussen Riminar Osta en Kupo Kepo. waarin ze samen de problemen die heersen benoemen, aanpakken en omdraaien in functie.
– Vanuit de fabrieken (SF)
Waarin verteld wordt over de vete tussen het Huis van Dar en het Huis van Kepo. Als Kupo meer dan dood dan levend wordt binnen gedragen, dan is dat het einde van…
– Belgreda bezien als Metropool (SF)
Verhaalt over de stappen voorwaarts die Belgreda maakt, na de verminking van Kupo Kepo en het geven van de leiding over Belgreda aan Riminar. Het is ook het einde van de ontwikkeling door Peter Kaptein. Een briljante ontwikkeling van de stadstaat Belgreda aan de Zwarte Zee!

Renko Rodenburg – Cecil Corriente’s reisverslag
Renko Rodenburg is voor mij een grote onbekende en is het dus wel een verrassing hem hier aan te treffen. Er is weinig over hem te vinden, behalve dat hij de eigenaar is van Studio Mist and Mirrors welke in 2024 opgericht is. Geboren is in 1995 en domicilie heeft in Amsterdam. Niet zo heel erg veel, dus… laten we eens naar zijn wereld en verhalen kijken.

– De havens van Ys (FA)
‘heuvelafwaarts zeilen’ is een van de zinsdelen aan het begin van het verhaal, waardoor je meteen ‘Grappig!’ zegt. Cecil Corriente doet verslag voor de universiteitsmagazine van L’Ecole de Dragon in Versailles over de havens van Ys. Leuk gedaan. Ik ben in ieder geval benieuwd naar de andere vier verslagen.
– De velden van Ys (FA)
Verslag over de velden van Ys, dat in mist wordt gehuld. Het verhaalt van onze verslaggever, ronddwalende vreemde wezens, schapen en een tovenaar. Maar gelukkig…
– De binnenstad van Ys (FA)
Verslag van het bezoek aan Caer-Ys. Uiteindelijk moest de verslaggever een gids inhuren om wegwijs te worden uit het doolhof en de wirwar van straatjes, winkeltjes en kraampjes.
– De Gena van Ys (FA)
Verslag over de aanname aan de Gena, de magische academie, van onze verslaggever. Dat had nogal wat dramatische voeten in de aarde.
– Het paleis en de zwanenpriesters (FA)
Het laatste verslag van onze verslaggever, én… misschien wel zijn laatste verslag ooit. Verder zal ik niet op de dramatische gebeurtenissen in gaan. Lees zelf de belevenissen van Cecil Corriente en huiver!

Ik mag wel opmerken dat de verslagen vrij kort zijn. Dat had wel wat langer, met meer details, gemogen. De gebeurtenissen evenwel, nopen wel tot lezen. Voor een debuut… leuk gedaan! Maar… ikzelf zou Ys toch wel links laten liggen!

Charles van Wettum – Stad van het Doel
Ha… Charles van Wettum! Die mag hier uiteraard niet ontbreken! Een geheel nieuwe wereld en geen oude uit de sloot gehaald. Laten we snel kijken wat zijn Doel is!

– Stad van het Doel (SF)
Charles van Wettum pakt het groots, lang, maar ook, eindig aan. Zijn wereldvisie oneindig en klaar om een nieuw universum te beginnen. Groots met een grote G!
– Elke seconde telt (SF)
Stad van Doel, ofwel Stad Melkweg, bevat inmiddels alle breinen van het universum. Stad Andromeda komt in opstand tegen de verspilling van energie. Prachtig vormgegeven.
– De archeoloog (SF)
De archeoloog in Stad Andromeda zocht in de oude breinen naar een schepper. Een zin uit dit verhaal: “Ik heb een naam gevonden, Fortran. Misschien is het zelfs de naam van de schepper.” Prachtig!!!
– Het doven van Drie (SF)
Mensen blijken nog op vijf plaatsen te bestaan in dit uitdovende Brein (stad) universum, maar… het opduiken van mensen, geeft een extra dimensie aan dit spectaculaire verhaal!
– De laatste HAL (SF)
Was de constatering dat de mens nog bestemd, een grote ontdekking… In dit deel komen we erachter dat HAL (ofwel Hal 9000) nog bestaat. Arthur C Clarke zou dit ongetwijfeld schitterend hebben gevonden! Zelfs vind ik het ook een briljante vondst!
– Zonnen (SF)
Met een pracht van een einde, heeft Stad van het Doel bereikt wat de bedoeling was! Stad van het Doel is een oneindig verhaal, wat niet alleen goed uit de verf gekomen is, maar ook een nieuw begin betekent. Perpetuum Mobile ten voeten uit! Magnifiek!

Gerard van den Akker – Koeguru
Van Gerard van den Akker is in Fandata een viertal verhalen opgenomen, allen verschenen in de eerste decade van het jaar 2000. Hij heeft dus al vijftien jaar niets meer gepubliceerd, althans niets dat Fandata heeft geregistreerd. Intrigerend dat hij juist nu de pen weer opgenomen heeft. Geen van de vier verhalen heeft niets (zo te zien) met Koeguru te maken.

– Het meisje in de trein (SF)
Johan reist met de trein, door een landschap op IJsland, waar een gigantische vulkaanuitbarsting, zich afspeelt. Er worden enorme stofwolken de atmosfeer in geblazen, waardoor het vliegverkeer onmogelijk is. Daarom reist Johan met de trein. Dan krijgt hij een visioen van een stad met Goden, flatgebouwen en van een meisje. Spannend verteld!
– De haaientand (SF)
Askhat, een gids in Kazachstan, vindt een haaientand en valt in een andere dimensie. Hij wordt gered van een val in het water door een verre voorvader van hem. Op de achtergrond prijkt een stad met Gouden Torens.
– Verloren tussen twee werelden (SF)
Hilma ontmoet Askhat en vertelt hem haar verhaal, wat analoog is aan het zijne, maar haar koe Muusa, blijft, heen en weer, verschijnen en verdwijnen.
– Windstilte op zee (SF)
Enki, een visser, brengt Askhat naar de haven van Koeguru, maar een windstilte dwingt hem stil te liggen. Hij besluit, in de tussentijd, op haai te vissen, maar de dieren hebben ook last van de tijdverschuiving.
– De catacomben (SF)
Fascinerend, dat wel! Johan uit het eerste verhaal, maakt hier weer zijn opwachting, maar… ik vrees dat ik een beetje de draad kwijtraak.
– Naar de Gouden Poort (SF)
En wie of wat zijn de Anderen? Askhat is terug en door verwarrende gebeurtenissen, zoals een aardbeving die de gouden beplating deed loslaten. De Poort zorgt voor verschuiving in de tijd.

Ofschoon het verhaal fascinerend is, raak ik het pad bijster en zag door de bomen het bos niet meer. Fascinerend, het is. Maar ik verlaat het tot nu toe gevolgde verhaal en hoop nog eens iets van visie te vinden voor het einde!
– De weg naar de wolkenkrabbers (SF)
– De beving (SF)
– De snelweg door de nevel (SF)
– Gedachtenvoel de mensen (SF)

Deborah van Duin – Ze Zeven Verknochte steden uit het Oordenboek van Adriaen Clemenz
Deborah van Duin leidt ons rond in de zeven steden, bezocht door Adriaen Clemenz, je mag wel zeggen… door de ogen van Clemenz. De stad waar alles zijn oorsprong heeft. Wuifstad, de stad in de woestijn, ontstaan langs een rivier van geld. De stad waar men kan vallen in het verleden. De duistere stad, die niet gebouwd is maar geworpen. Belvédèris, Ubikerno en Möbius. Alle steden hebben hun meer dan vreemde inwoners, of niet! Afwijkende tijden, veranderende perspectieven en wisselden uitzichten, Maar toch wordt het einde, het begin of het begin van het einde! Deborah heeft een groot denkraam, met af en toe een kleine verstoring, die fantasie heet en daarvan beschikt ze in ruimte mate. Het is een prachtige reeks steden in een vreemd universum geworden! Hulde!!!

– Over Stad, waar alles zijn oorsprong heeft
– Wuifstad in de verre Woestijnen, met eigen ogen gezien door Adriaens Clemenz
– Over een stad waar men kan vallen in het verleden
– Een duistere stad die niet is gebouwd maar geworpen
– Hoe een parvenu in Belvédèris aan de wet wist te ontkomen
– Over het draaien van de stadsdelen van Ubikerno
– In Möbius

Zo te zien heb ik hier de losse verhalen te recenseren los gelaten. Het is niet te doen! Bovendien komt de recensie zo beter tot zijn recht, én… de recensie wordt heel veel te lang als ik hiermee doorga. Het neemt niet weg dat wel alle verhalen van de komende, evenals de afgelopen, werelden in Fandata worden opgenomen!

Jaap Boekestein – Verhalen van Grand Fanare
Jaap haalt zijn grootste schrijfheld, Sergio Wilhelm Wang-von Luhfthoven, van stal. Sergio is een prettige schelm, die schijnbaar het eeuwige leven bezit en waarover Jaap te pas, en te onpas, verhalen en vignetjes publiceert, overal waar hij ze maar kwijt kan! De verhalen waarin Sergio zich beweegt, beslaan al meer dan 300.000 woorden (als ik het wel heb) en Jaap schrijft lustig voort, ze enthousiast tussenvoegend in de reeks. Daardoor is het uitgeven van de Sergio verhalen een onmogelijkheid, totdat Jaap genoeg heeft van zijn held. Misschien dan is een reeks boeken een mogelijkheid. Alle verhalen in deze verzamelaar Verhalen van Grand Fanare, beslaan 130 jaar uit het leven van Sergio en vijf bezoeken aan Fanare, de hoofdstad van Hellision IV, de keizerplaneet, het kloppende hart van het oneindige rijk. Al deze verhalen delen een eigenschap: ze lijken nog niet af te zijn! Er is absoluut nog een vervolg of een conclusie noodzakelijk, én… dat is precies Jaaps punt! Maar… dat neemt niet weg dat ze uitermate leesbaar én genietbaar, zoals altijd, zijn!

– Debuut in de keizerstad. Toen Sergio elfhonderdentwintig was (SF)
– In Keizerlijk gezelschap. Toen Sergio twaalfhonderdzeventwintig was (SF)
– Het vinden van klanten op informele plaatsen. Toen Sergio twaalfhonderdnegenentwintig was (SF)
– Het verlangen naar de rust van thuis. Toen Sergio twaalfhonderddertig was (SF)
– Een mijlenstap hoger in Grand Fanare, Toen Sergio twaalfhondervijftig was (SF)

Laura Scheepers – Aemsterdam
Laura Scheepers is een druk bazinnetje, dan mag gezegd! Ze doet redactie bij EdgeZero, soms samen met Finn en Mike. Met de laatste schrijft ze fantastische verhalen, maar ook met anderen en solo spreekt ze een meer dan leuk woordje mee! Haar bijdrage aan Vreemde Steden, bijzondere oorden is een prachtige alternatieve geschiedenis over Aemsterdam, waarin Quirijn Zeydel een agent is bij de politie. Hij wordt ontslagen omdat zijn baas denkt dat hij kierewiet is geworden. In de verhalen die bij Aemsterdam horen, zijn de bovennatuurlijke wezen niet van de lucht. Behalve bij de katten! Daar blijkt een hondje dermate gemolesteerd te zijn, dat hij een pootje moet missen. Alle verhalen hebben een ondergrond van vriendelijke waanzin! Leuk toch? De verhalen:

– Tijdens de cholera-epidemie (FA)
– Het mysterie in de herberg (FA)
– Vreemde geluiden en ongelukken (FA)
– Aankomst FA)
– Kloenk (FA)

Ruben De Baerdemaeker – Bardo Centraal
Op station Bardo komen treinen aan van overal en nergens. De reizigers komen slechts en vertrekken niet meer. Allengs vergeten ze waar ze vandaan kwamen en vergeten ze wie ze zijn. Hoe langer ze er zijn, hoe grijzer ze worden en opgaan in de grijze massa. Slechts een is oprecht geïnteresseerd in hun verhaal. Meneer Lambert, chroniqueur van de Chronique du Temps Perdu. De verhalen van Ruben De Baerdemaeker zijn klein, maar verrassend en soms met een treurige achtergrond. Maar noem ze uitermate intrigerend en fascinerend! Meer verhalen over deze wereld van het Hiernamaals zijn meer dan gewenst, maar dan misschien ook over het hoe én waarom van Bardo!

– Bardo Centraal (FA)
– Laura (FA)
– Tendi (FA)
– Robert (FA)
– Sneeuw (FA)

Tais Teng – Aan de kusten van de Glazen Oceaan
Even teruggevallen op Fandata. Ik kan geen eerdere verhalen ontdekken over de Glazen Oceaan. Op zich niet zo gek, want Tais kan meer dan goed nieuwe werelden neerzetten (net als dat ik mijn nieuwe sokken aantrek), maar ik mocht toch zweren dat ik de Glazen Oceaan eerder was tegen gekomen. Maar goed… niet dus! Ik ging aldus weer recht zitten. Dit ging alvast weer verrassend en origineel worden! Het eerste verhaal doet de geschiedenis van de aarde uit de doeken. Wow… zo omvattend en onwerkelijk ver in de toekomst. Onze toekomst welteverstaan. Het zeldzame bezoek uit de ruimte, kondigt zich aan. Een zonnezeiler uit de Oort Wolk, al omschrijft de bezoeker het zelf als: ‘De ijzige wolk waar de kometen dwalen’. Bijzonder benieuwt naar de uit- en verdieping van de volgende verhalen! Tais’verhalen over de Glazen Oceaan, twinkelen, fonkelen en zorgen voor een frisse kijk naar de wereld die gevuld is met vreemde, maar intrigerende, kostgangers. De wereld is vreemd, maar heeft ook veel bekends en dat zorgt voor een vaaglijk bekende link naar onze wereld. Als je het over bijzondere oorden had… Prachtig en inventief gecomponeerd!

– De man die aan kwam zeilen uit de kometenwolk (SF)
– Diep in het glas (SF)
– Zestien voor altijd (SF)
– De ogen van de Godin (SF)
– Het Eerste schip vertelt (SF)
– De wijnvlek (SF)
– Brulkikkers voor een etherreiziger (SF)
– Indidra’s honger (SF)

Luc Vos – Opnieuw
Luc Vos, een Vlaamse schrijver, componeert een wereld zonder oolog, dus met vrede, geen misdaad, maar… ook zonder sjeu, joie de vivre! En een godheid die dit alles in lijdzaamheid beziet. Fascinerend!!!

– Gelukkig
– Wanneer?
– Spiegel
– Evaluatie
– Evaluatie 2
– Opnieuw

Maarten Luikhoven & Edward van Egmond – Kerakom
Een fascinerend verhaal, dat bol staat van de tegenstellingen. De nacht in een dag, die trap naar neer, of op, de nacht zwart maar lichtend in het noorden, de honger gevuld met leegte, en… zo minder! Zoals gememoreerd. De fascinatie voor het ontstaan en de downfall, maar net zo zichtbaar als onzichtbaar! Mooi, zonder te vervelen, dat dan weer niet! Het is juist een zaak van inconsequentie!

– De nadering van Kerakom
– Stad van as en goud
– De stilte onder de steen
– De wachtronde
– Het hart van de stad
– De eerste steen

Een anthologie gevuld met een pracht van verhalen. Alle schrijvers hebben meer dan hun best gedaan én de anthologie was niet in staat alle werelden en hun verhalen te bevatten. Dus… een nieuw universum is afgescheiden en is ook te verkrijgbaar onder de intrigerende titel:Vreemde Steden, Bijzondere Oorden 2. Uiteraard ben ik er al in het lezen, maar het gaat nog even duren voordat deze recensie zal verschijnen. Net als bij deel 1, moet ik constateren dat niet alleen het boek, maar ook de recensie een hels karwei was om te schrijven! Dus… ik ben er nog even mee bezig. Weest gerust… het komt!!!

Jos Lexmond

Django Mathijsen & Anaïd Haen – S.A.H.R.-a (SF)
Ruimtebrekers 1
Zilverspoor (2025)
289 pagina’s; prijs ?
Omslag: Anaïd Haen/Shutterstock: : Digital Storm en vchai

Django Mathijsen & Anaïd Haen. Van dit illustere koppel las ik al menig verhaal en zag ik filmpjes van beiden op weg naar de een of andere Con. Recenseerde de verhalen ook op mijn eigen korte en bondige manier (waardoor het telkens qua lengte toch weer uit de hand liep) en beoordeelde ze meestal als goed – origineel ook! Maar tot nu toe las ik nooit een boek van hen, ondanks het feit dat ze er al menige de wereld instuurden. Als ik er zo verder over nadenk, las én recenseerde, ik ook nog nooit een Zilverbron of Zilverspoor uitgave, of het moet wel heel erg in het begin geweest zijn toen Jos Weijmer met uitgeven begon.

Om een heel lang verhaal nog langer te maken, laten we het erop houden dat mijn NTL/NTR (Nog Te Lezen/Nog Te Recenseren) stapel meer dan torenhoog bleef, dat voor mij de noodzaak niet bestond om op jacht te gaan naar nog meer boeken, die de eerder genoemde stapel alleen nog maar hoger zou maken. Dus… het kwam er gewoonweg niet van. Tijdens mijn bezoek aan de laatste Fantastiscon in Nieuw-Vennep, greep Anaïd haar kans, gedreven door: “Als Mohammed (Jos) niet naar de berg komt, dan komt de berg (overdrachtelijk bedoeld hoor!) wel naar Mohammed (Jos)”, en drukte me S.A.H.R.-a in de handjes, met het verzoek het te lezen en er iets over te zeggen. Zo werd S.A.H.R.-a deel van de eerde genoemde stapel, die daardoor nog hoger werd. Maar… de tijd was gekomen om een boek van dit schrijversduo tot me te nemen. Wat is deed!

Er stond een opdracht in die ik jullie niet wil onthouden en er tegelijkertijd op te antwoorden. “Voor Jos, en hoe ziet jouw pensioen er uit?” Ondertekent: Anaïd Haen en Django, gedateerd 06-09-2025. En mooie subtiele herinnering dat het al veel te lang geduurd heeft voordat… En hoe mijn pensioen eruit ziet? Drukker dan toen ik nog gewoon werkte, en dat was al druk, en… ben er zeer gelukkig mee. Ik recenseer, ik werk aan het completeren van Fandata.nl, onze fantastieke website, met inmiddels al ruim 85.000 Nederlandstalige titels erin opgenomen. Werk dat nooit af is en waarmee we, tot onze spijt, verder achter raken. De vloed aan Nederlandstalige fantastiek komt als een golf op ons af. Buiten boodschappen, driemaal dialyseren in de week en koken, houd dat me voornamelijk heerlijk bezig! Dus… vervelen? No way, wat is dat trouwens, vervelen? Welnu… die vraag in zoverre beantwoord zijnde, keren we terug naar S.A.H.R.-a!

Wat vond ik ervan?

Er is tegenwoordig niet zo heel erg veel Space Opera en… ik ben er absoluut gek op! En laat S.A.H.R.-a nu er wel een van het genre Space Opera zijn! Een ietwat overdone gevoel van ruimte, ruimteschepen en een ietwat overtrokken, niet van humor gespeend, soort SF, dat naar binnen glijdt als boter!

Na vijfentwintig jaar de barman van Diastima te zijn geweest, besluit Montana Leemhoed dat zijn 69ste verjaardag het juiste moment is om met pensioen (vandaar natuurlijk de opdracht) te gaan. Hij neemt de Las Vegas, het ruimteschip en de gewezen kroeg en zijn huishoudrobot Sahra mee naar Viva, het door hem geterraformeerde planeetje dat in een dunbevolkt deel van de ruimte hangt. Daar gaat hij zijn memoires schrijven. Althans… dat was het plan. De Hirundo, een interplanetair vrachtfust van Magnus&Co, dat drie maanden geleden als vermist opgegeven was, zet koers naar Viva en heeft een noodremprocedure opgestart. Het blauwe licht zijn de explosies daarvan. Ondanks de vele berichten die Viva de ruimte instuurt met de mededeling dat ze niet welkom zijn, komt de Hirundo steeds dichterbij en vuurt zelfs naar iets, achter het schip, in de ruimte. Het mag allemaal niet baten, ze storten neer! In het moeras? De romp breekt en er vallen lichamen, nee… robots. S.A.H.R’s model C. Hoeveel zijn het er wel niet? Duizenden? Wel… honderdduizend, staat er op de paklijst!

En zo begint een groots avontuur, dat leest als een speer en wat haast niet weg te leggen viel. Ik lust wel pap van dit soort ruimteavonturen en ik hoop dan ook dat er een vervolg, of nieuw deel in de Ruimtebrekers komt. Maar… na lezing van dit prachtige en enthousiaste werk, denk ik dat het een vervolg wordt. Laat ik daar maar eens voor tekenen! Het zou meer dan welkom zijn!!!

Jos Lexmond

Tais Teng – De zoon van de Basiliskenporder en duisterder verhalen (Gemengd)
Uitgeverij Macc, Rijen (2025)
320 pagina’s; prijs 24,95
Omslag & Illustraties: Tais Teng

Tais Teng is en blijft de man met een enorm denkraam (met dank aan Toonder), van waaruit universa, werelden en manen ontstaan, bevolkt met de meest bizarre wezens én mensen, die de meest fantastische en onmogelijke (die dan uiteraard weer mogelijk worden) avonturen beleven! Zijn fantasie is onuitputtelijk en bodemloos. Wat dat betreft is er in het Nederlandstalige geen te vinden met een eenzelfde diepgang en ideeënrijkdom en zelfs in de anderstalige wereld zal het zoeken met een lampje zijn, wil er een gevonden worden. In het Nederlandse taalgebied mag een Jaap Boekestein genoemd worden die Tais kan benaderen en internationaal was ene Jack Vance (helaas niet meer onder ons) toch wel de man. Het lijkt wel of hij met elke bundel weer verder groeit in zijn grenzeloze fantasie en mij kan je er in ieder geval voor wakker maken. Ik lust er wel pap van en er is niets wat mij beter smaakt! Nou ja… misschien een pikketanussie op z’n tijd, maar verder…

Deze nieuwe bundel, met evenzo nieuwe verhalen uit de Cirkelzee en Zothique, maar ook geheel nieuwe fantastieke losstaande verhalen gaan weer om te smullen zijn. Dat geloof ik vast en zeker, maar… als je me niet geloofd… dan kijken we samen de verhalen langs en zullen constateren dat er geen betere zijn!

– De fonteinen van Mars (SF)
Een meer dan imposant verhaal! Rijk aan details en gezien door de ogen van een alternatieve historie. Een tweetal schelmen, achtervolgd door de ruimtepatrouille. Beide mannen, Anwar van de aarde en Sydmoura, een Lemuriër, worden steevast achtervolgd door de ruimtepatrouille. Maar ze weten hen voor te blijven door het gebruik van complexe gezichtsmaskers, samen met genetische manipulatie dat muteert. Pracht van een verhaal! Door de veelheid van details, zou je welhaast het doel verliezen. Maar man… wat een verhaal!!!
– Waar de koperen torenhanen kraaien (FA)
Net als in het voorgaande verhaal, zijn de vondsten wederom legio en veelomvattend! Dus… alweer een pracht van een verhaal! Het verhaalt van de student Rogier, die teveel perenlikeur drinkt en daardoor in een dergelijke situatie komt, dat hij tussen twee meisjes moet kiezen. Een etentje bij Madelon brengt uitkomst. Schitterend!!!
– De meanders van Winterrivier (SF)
Een welhaast perfect verhaal met een bijzonder sterke Vance-vibe. Prachtig! “In 2076, vlak nadat de laatste wolkenkrabber van Manhattan omviel”, zo begint dit verhaal. Dan… komen de vier adepten bij elkaar en zweren alle technologie af, die de wereld in onheil stortte. Ze brengen de magie terug in de wereld, die van kloek en welhaast onbesproken van aanzicht verspringt. Een nieuw verhaal vangt aan. Dit verhaal! Slechts een paar woorden van verlangen. Voor hetzelfde geld (nou ja…) had dit verhaal een nog duizelingwekkender, uitzinniger, volwaardige roman kunnen worden. Maar… we klagen niet! Eerder verschenen in: Bericht uit Bloemrijk. Ode aan W.J. Maryson (1950 – 2011) uit 2011.
– De draugarjagers en het heksenmeisje (FA)
En… alweer een pracht van een verhaal. Tais Teng strooit ermee in het rond alsof het niets is! Een paar draugarjagers hebben een draugr gevangen in een val. Als het dag is geworden, schijnt een van hen met een spiegel in zijn ogen en klimt de ander in de kuil om de draugr te doden. Als het heksenmeisje verschijnt…
– Sloombootinspecteur (SF)
Magnifiek verhaal! Chang Mei patrouilleert halverwege de Oortwolk, als het alarm, voor de derde keer die eeuw, afgaat. Een generatieschip hangt tussen de sterren, achter gigantische zonnezeilen. Wat zal Chang Mei aantreffen?

VERTELLINGEN UIT DE CIRKELZEE

Een meer dan welkome aanvulling van een drietal verhalen in aanvulling op de bundel Welkom, mijn prooi en andere verhalen van de Cirkelzee, dewelke in 2021 al bij Uitgeverij Macc verscheen. Mocht je deze nog niet gelezen hebben (foei!), dan is er de kaart en het verklarende verhaal Michaels vlammende zwaard en de wijde Cirkelzee, hierbij nog even ter info ingesloten!

– Michaels vlammende zwaard en de wijde Cirkelzee (FA)
Zoals verteld is dit ‘slechts’ een kaart van het gebied met een inleiding op de Cirkelzee verhalen, maar dit korte schrijfsel staat al meer dan bol van de grootsheid van de verhalen. Dus… mocht dit slechts een inleiding zijn… beef en sidder voor wat er komen gaat!!!
– Godenwoorden, in goud geschreven op een krabbenschild (FA)
Meer dan magnifiek verhaal, dat je, tijdens het lezen, doet grijnzen van oor tot oor! De Kathun van Damascus had het edict uitgevaardigd dat krabben met gouden citaten van Avesta op het schild gekalligrafeerd, onverwijld terug moesten worden geworpen in zee. Yussuf, een visser, vond dat verspilling en bood de schilden aan aan verzamelaars. Een van hen wilde alle schilden van Yussuf en ontvoerde zijn dochter om gegarandeerd te zijn van de schilden. Wat te doen? Een verhaal dat zwanger is van de magische invloeden van de Cirkelzee. Waanzinnig mooi in al zijn woordenrijkdom!
– Sedlana Zilvertong (FA)
Sedlana Zilvertong. Haar tong is haar wapen en… ze kan er alles mee. Prachtig geschreven en uitgedacht! Het dilemma, wat overigens voor Selana absoluut geen dilemma is, tussen goed en slecht is slechts een dunne lijn om over te stappen en gestimuleerd door zowel de hel als de hemel, groeit Sedlana tot grote hoogten. Heerlijk verhaal!
– Hoe sluiper-in-de-nacht te spelen, enkele hints (FA)
Geweldig verhaal, of verslag, hoe de erfopvolging geregeld wordt in de familie als de huidige heerser, koning Harold, dreigt te overlijden. Dolle pret!!!

ZEVEN NIEUWE VERHALEN OVER ZOTHIQUE

En weer een pareltje uit de verre toekomst: Zothique. Begonnen door Clark Ashton Smith, maar uitgebreid (en hoe) door Tais Teng en samen met enkele van zijn collega’s (ook niet de minsten), zoals Jaap Boekestein, Roelof Goudriaan en Roderick Leeuwenhart. Het is het land dat niet alleen Tais Teng blijft lokken!

– De valse veerman (SF)
Een briljant verhaal! De arme, doch enige veerman, Aldarich ter Reym genaamd, die passagiers over de Voum zet, ziet met lede ogen aan dat er een magiër aanlegsteigers bouwt en een nieuwe luxe veerdienst begint! Zoals gezegd… briljant!!!
– De zoon van de basiliskenporder (SF)
Het titelverhaal is misschien wel het meest kleurrijke, vol gevulde en knisperende van de nacht. En Sovall, zoon van de basiliskenporder, wiens broer, Orved, door een basilisk versteend is, zweert de vernietiging van alle basilisken en de man die verantwoordelijk was voor de dood van zijn broertje. Zijn tocht met de karavaan van Maruun, brengt hem van alles en zijn gewin is geen kattengespin! Alweer een pracht van een verhaal!!!
– De Vrouwe van het Meer (SF)
Magnifiek! Verder ga ik er niets over vertellen. Ik weet het… dat is makkelijk recenseren! Maar… ik weet niet hoe dat te doen zonder dat ik te veel vertel en het plezier bederf. Maar vooruit… een micro kleinigheid. Gudhin de Phader verhuurde gondels van zwart glas, waarvan de beschilderde zeilen even kleurrijk oogden als vlindervleugels. Daar dan… lees verder zelf en geniet van alles. Maar wees zeker van deze conclusie: Weergaloos!!!
– Erilissa’s maan (SF)
Een extra fantastiek vat wordt aangeslagen in Erilissa’s maan. Het is tot het spongat toe volgepropt met drogredenen, fantasiewezens, tijd, magie en alles barst tegelijk de wereld in om dit verhaal te kleuren en vullen met de meest groteske wezens. En… dit alles om een maan terug te hangen in het firmament! Hoeveel mooier kan het worden!
– Het Land van de Levende Opalen, waar de dode magisters dromen (SF)
Ge-Wel-Dig Zothique verhaal!!! De vissers Adharen en Dalith worden ingehuurd door magister Yedhegh van de Negen Herboren Vuurvogels om hem naar het einde van het bodemloze fjord te brengen. Een verhaal zo vol van dramatische en andere details, dat iedere zin een feestje is. Vooral… de laatste! Nee… lineair lezen én niet spieken, potverdorie!!!
– Een vervloeking, tot een origamidraak gevouwen (SF)
Tais Teng, de onbetwiste ideeën meester, heeft voor dit verhaal tot in de bodem van zijn onmetelijk diepe buidel getast! Wat een veelheid aan fantastieke vondsten, gewrocht tot een meer dan aimabel en vooral aantrekkelijk verhaal! Keep them comming, Tais!!!
– De man die Thasaidon wilde bedriegen (SF)
Als je me zou vragen het beste verhaal uit deze bundel te kiezen, dan maakte je het me bijzonder moeilijk. Alle verhalen in deze bundel zijn juweeltjes, die schitteren en kwelen “Kies mij, kies mij!” Maar toch zou ik bereid zijn deze laatste te kiezen. Waarom? Geen idee! Maar… het gevoel hé, het gevoel!

Met een zucht, niet van verlichting, maar van jammer dat het gedaan is, sla ik het boek nog niet dicht, maar lees nog even het “Over Tais Teng”. Daarin lees ik weinig dat ik nog niet kende, behalve dat dat dit zijn 128ste boek is. Ik wist dat het er veel waren, maar zo veel… verbazingwekkend! En… dat hij nog lang niet uitgeschreven is, dat is in ieder geval geruststellend! Dit 128ste boek… daar heb ik absoluut zeker weer van genoten, maar dat hadden jullie al kunnen lezen in mijn commentaren bij de verhalen. Het is maar goed dat er geen verhalen meer in stonden, want mijn superlatieven begonnen zo’n beetje op aan het raken! Ik zie in dit “Over Tais Teng” dat in 2025 nog Magie en monsters te verschijnen staat. Een gids voor Fantasyschrijvers, waarin Teng uit zijn, intussen, vijftigjarige schrijfervaring put om opstartende schrijvers een lichtboei en veilige thuishaven te bieden. Ik ben dan geen startende schrijver, maar ik ga óók daar zeker van genieten. Dat is één ding dat zeker is!

Jos Lexmond

Brandon Sanderson – Rebellie (YSF)
Skyward, deel 4 (en slot)
Iceberg Books, Heemstede (2025)
Oorspr.: Defiant (Delacorte Press, New York City, New York (2023))
399 pagina’s, € 24,99
Vertaling: Richard Heufkens
Omslag: Charlie Bowater/Michael van Zijl
Illustraties: Ben McSweenney/Dragonsteel Entertainment LLC

Het laatste deel in de Skyward reeks, en… het is iets waar ik niet echt rouwig om ben! Ik had heel erg veel moeite om een dergelijke reeks te blijven volgen. Sterrenvlucht, het eerste deel verscheen in 2021 in vertaling, Sterrenzicht, deel twee, ook in 2021, Cytonic, deel drie, in 2022 en dit laatste deel in 2025. Tussendoor verschenen de drie Sterrenvlucht novelles, geschreven met andere auteurs, die zich afspeelden in hetzelfde universum. Ik ben het verhaal dan ook totaal kwijt!

Eerlijkheidshalve, moet ik toegeven, ligt dat grotendeels bij mijzelf. Normaal gesproken hou ik er niet van mijn makke uit te leggen, maar bovenstaand verdient dat ik dat nu wel doe. Sinds een jaar of vijf ben ik nierpatiënt en wel in die mate dat dialyse noodzakelijk is. In eerste instantie in een dialysecentrum, maar sinds een viertal jaren thuis, geassisteerd door de liefde van mijn leven én steun én toeverlaat: mijn vrouw! Een van de negatieve bijwerkingen van het dialyseren is de aantasting van mijn geheugen! Het heeft op het dagelijkse functioneren geen enkele invloed. Ik kan met een hele waslijst in mijn hoofd van huis gaan om boodschappen te doen, en… ik kom met alles (en soms met nog wat meer) weer thuis. Maar herinneringen, ouder dan een aantal dagen of weken, blijken helemaal weg, waaronder dierbare, zoals onze trouwdag en de geboorte van mijn dochters, om maar een paar nare voorbeelden te noemen. Dementie en Alzheimer, zijn gelukkig uitgesloten na een bezoek en testen bij een geriater!

Dat dit meer consequenties heeft, hoeft ik jullie verder niet uit te leggen. Het kijken van series bijvoorbeeld is ook heel erg lastig. En dus uiteraard ook bij het lezen van een dergelijk reeks als Skyward, met een grillig verschijningsritme en doorsneden door een tussenliggende reeks, is helaas niet meer te doen voor me. Ik zou natuurlijk alle voorgaande delen nog eens kunnen lezen voordat ik aan een nieuw deel begon, maar gezien de stapel NTL (Nog Te Lezen) en nog te recenseren boeken… is dat helaas niet te doen!

Dus… behandel ik Rebellie voor nu als een losstaande roman. In de proloog beschrijft dat Spensa, het meisje van Detritus en Chet, de Delver, een wezen buiten ruimte en tijd, één wezen zijn geworden! Ze waren een wapen geworden, die Delvers, de vreselijke, vreemde wezens die planeten hadden verwoest en de realiteit bedreigden.

Dit moet in Cytonic gebeurd zijn, dat Spensa een Delver aan zich gekoppeld heeft gekregen, samen met haar vreemde Cytonic gaven, waar Spensa mee worstelt. Hoe dan ook… Rebellie, dus als een losstaand boek te lezen, viel me niet tegen! Ondanks het gemis van de voorgaande geschiedenis, las het als een trein en nam het verhaal me mee op avontuur en het is zeker een pageturner. De oorlog met de Delvers is zeer zeker de moeite waard. Het verhaal wordt in ieder geval op een bevredigende manier afgewerkt en zorgt ervoor dat ik in ieder geval niet achter blijf met het idee dat ik gewoon een hele hoop tijd verloren heb om de gehele reeks te lezen. En… dat is, wat mij betreft, winst!

Blijkbaar werkt, Janci Patterson, een van de auteurs van de Sterrenvlucht novelles, aan een vervolg Skyward Legacy genaamd, dat drie romans zal beslaan. Het eerste deel, Blightfall, zou in het voorjaar van 2026 moeten verschijnen in het Engels. Het zou dan weer een vervolg zijn op de gebeurtenissen in Rebellie. Eerlijk gezegd ga ik daarvoor passen, als het toch vertaald zou gaan worden. Dat vinden jullie, na het lezen van bovenstaand, toch niet echt erg, wel?

Jos Lexmond

Alice Thomson – Chimaera (SF)
Oorspronkelijk: Chimera, Salt Publishing, Cromer (2023)
Uitgeverij Annex, Pijnacker (2025)
200 pagina’s, € 23,99
Vertaling: Paul Bruijn & Molly van Gelder
Omslag: Margo Togni/Nina Peckelsen

Alice Thompson! Ik had nog nooit van haar gehoord! Maar… ze is geboren en getogen in Edinburgh, Schotland. Studeerde Engels aan Oxford en toerde vervolgens de wereld rond met de popgroep The Woodentops. Haar novelle, Killing Time, werd in 1991 uitgegeven. In 1995 promoveerde ze op Henry James en werd ze Writer in Residence voor Shetland. Momenteel is ze Writer in Residence voor St. Andrew’s University.

En… natuurlijk is er over Anne Oerlemans ook nog wel iets te zeggen! Ze is een eigen literaire uitgeverij gestart: Annex. Daar… had ik ook nog nooit van gehoord. Juist door de teruggang van vertaalde literaire fictie op de markt, biedt dat nieuwe uitgeverijen kansen. Goed idee!!! Oorspronkelijke Nederlandstalige auteurs hebben nu een groot deel van de markt in het Nederlandse taalgebied in handen en dat was in de jaren zeventig en tachtig wel anders. Vertaalde SF tierde welig en slechts een enkele Nederlandse of Vlaamse auteur kon zich een plek bevechten in de reeksen bij Meulenhoff, Bruna en Luitingh. Zoals gezegd is het nu helemaal anders. De grote uitgeverijen zien zowat niets meer in SF. In Fantasy, of misschien liever: Romantasy (romantische fantasy). Toch verschijnt zien er momenteel legio mogelijkheden om te publiceren, bij wat eerst fan uitgeverijen waren, maar nu de professionele status beginnen te naderen. Om er een paar te noemen: Quasis, Macc, EdgeZero, Fantastische Vertellingen en Poespa en ook de tijdschriften mogen natuurlijk niet vergeten worden. Maar in dit geweldige fantastieke Nederlandstalige geweld, is de buitenlandse vertaalde SF een beetje in vergetelheid geraakt. Uiteraard doen een paar kleine uitgeverijen, zoals Iceberg Books, Cargo en Atlas Contact hun uiterste best, maar intussen missen we heel wat moois! Het wordt de hoogste tijd om de balans weer een beetje naar het midden te krijgen. Uitgeverij Annex is in het leven geroepen en haar eerste uitgave is: Alice Thompson met Chimaera! Via het NCSF bereikte het nieuws me en kwam de vraag of we interesse hadden het boek te bespreken. Zeker wel, hadden we dat! Per omgaande ontving ik Chimaera. Het kostte nog even om een plekje te vinden tussen de NTL stapel. Maar nu… gelezen én van genoten!

Droomonderzoeker Artemis vertrekt aan boord van het ruimteschip Chimaera naar de verre maan Oneiros. Samen met een bemanning van dryaden – geavanceerde AI’s met synthetische lichamen – is ze op zoek naar een mysterieus organisme dat de opwarming van de aarde zou kunnen keren. Wanneer echter de grenzen tussen mens en machine en tussen nachtmerrie en werkelijkheid snel beginnen te vervagen, blijkt niets er aan deze missie te zijn wat het lijkt.

Chimaera is een prachtig SF avontuur dat in een soortement van horror setting is vervat en dat veel verder gaat dan de normale SF avonturen in de ruimte. Het speelt zich af in een niet al te verre toekomst. De maan Oneiros ligt op een honderdmiljoen lichtjaar van de aarde, dus reisde het ruimteschip al maandenlang met een SDL snelheid door de ruimte. Het ruimteschip zelf is weinig gezellig gestyled. Spinnenwebben van bedrading en het zoemen en knipperende lichten van de computers, die het schip bestuurden, de temperatuur, water, verwarming en zuurstof. Het geknipper van de lichtjes, de geur van mensen, metaal en plastic. De bemanning was op zoek naar bacteriën om koolstofdioxide op te nemen. En Ivan, de bioloog, altijd bezig met wat voor bacteriën dan ook, verdwijnt op kleine afstand van Oneiros, op een onverklaarbare manier, samen met de bacteriën die hij had bestudeerd.

Her en der worden citaten van beroemde mensen gepleegd, waar ook veelvuldig aan gerefereerd wordt. Ze passen verrassend naadloos in het verhaal. Zonder de voetnoten, zou ik ze waarschijnlijk ook niet als zodanig herkend hebben.

Al dit, en nog veel meer, zorgen voor een absoluut origineel verhaal! Het is wel een roman waar je bij moet blijven, want de relatie tussen de AI’s en de mensen doet gekunsteld aan en zorgt voor desoriënterende scenes en omstandigheden. Maar interessant is het allemaal… meer dan! Het einde is schokkend te noemen. Kortom… een hallucinerend verhaal, dat absoluut aandacht verdiend.

Ik hoop dat Uitgeverij Annex door gaat met wat het is begonnen. Er ligt een vrijwel onontgonnen terrein van pak ‘m beet veertig jaar aan onvertaalde geweldige SF! Verras me, zou ik zeggen!

Jos Lexmond

Brandon Sanderson & Janci Patterson – Eeuwige kust. Het verhaal van Jorgen (YSF)
Sterrenvlucht – novelle 3 (en slot)
Iceberg Books, Amsterdam (2024)
Oorspronkelijk: Evershore. Skyward Flight 3 (Delacorte Press, New York City, New York (2022))
216 pagina’s, € 14,99
Vertaling: Marike Groot en Sander Brink
Omslag: Charlie Bowater/Michael van Zijl

Het was me al weer een genoegen deze Sterrenvlucht novelle: Eeuwige kust. Het verhaal van Jorgen tot me te nemen. De gebeurtenissen waren weer boeiend genoeg om me aangenaam bezig te houden, maar… (en nu komt het) ik zat nog steeds met een gemis aan informatie over de voorgaande gebeurtenissen, personen en verhaalstructuur. Zal ik dan inmiddels te oud zijn om dit soort reeksen in reeksen aan te kunnen? Om er voldoende van te kunnen onthouden om een bepaalde lezersvreugde te kunnen onderhouden, of lees ik TE veel verhalen tussendoor, zodat het brein overvoerd wordt? Wie zal het zeggen, maar onmogelijk is het niet. Zelf houdt ik het maar op een combinatie van alles bij elkaar. Misschien moet ik dit soort verhalen maar niet meer lezen, ze aan me voorbij laten gaan. Maar goed…

Aldus… de laatste van de Sterrenvlucht novelles. Ik kan niet zeggen dat ik er ongelukkig over ben om deze laatste achter de ogen te hebben. Ik raak toch elke keer weer aardig van de wap omdat zo’n verhaal weer ergens tussen het ‘normale’ Sterrenvlucht verhaal gefrommeld is. Cytonic, het derde deel in de Sterrenvlucht reeks is ook al weer een drietal jaren geleden verschenen, als Rebellie (het laatste deel) in juni van dit jaar te verschijnen staat. Drie jaren tussen de delen in een reeks… dat is toch wel wat rijkelijk lang. Een mens, ook zo een zoals ik, kan amper verweten worden het voorgaande gebeuren vergeten te zijn. Er is natuurlijk ook nog de mogelijkheid nog eens van voren af aan te beginnen als er weer een nieuw deel op de planken komt te liggen. Dat deed ik inderdaad vroeger nog wel eens, maar tegenwoordig niet meer. De beschikbare tijd ontbreekt, de binnengevallen recensie exemplaren liggen er te veel, te lang, te wachten.

Waar gaat het over? Jorgen, ook bekend als Jerkface, is gewend om de leiding te hebben en moeilijke beslissingen te nemen. Hij heeft dat de hele tijd gedaan voor zijn vlucht. Toch heeft hij nog nooit met zoveel leven-of-dood-situaties te maken gehad. Ook heeft geen enkele training hem voorbereid op interactie met buitenaardse rassen en politiek. Spensa is (nog) bezig met haar missie, waar dan ook in het Niemandsland en Jorgen moet samenwerken met het buitenaardse wezen Alanik om te redden wat er te redden valt. Ze ontvangen een vreemd bericht van Kauri van de Kitsen, een soort van harige boomeekhoorns, op de planeet Eeuwig Kust.

Zoals gezegd… boeiend genoeg om te onderhouden, maar het grote plaatje ben ik absoluut kwijt. Jammer maar helaas.

Jos Lexmond

Charles van Wettum – Viraal (SF)
Muttew (Eigen beheer) (2025)
301 pagina’s; prijs € 22,00
Omslag: Charles van Wettum
Verkrijgbaar op: Bol.com, of bij Charles van Wettum zelf (www.wettum.org)

Charles van Wettum is al zo lang als ik hem ken, een van mijn favoriete Nederlandstalige sciencefictionschrijvers! Hij is nog eens niet zo heel erg lang bezig met schrijven. Zijn allereerste verhaal (denk ik vrij zeker te weten) is Verstrengeling, wat verscheen in Fantastische Vertellingen 50 in 2019, maar toen had hij nog niet zo’n verschijningsritme als vandaag de dag. In elke anthologie die verschijnt, bij wie dan ook, staat tegenwoordig wel een verhaal van hem en de tijdschriften waar hij niet in vertegenwoordigd is… die moet je met een zaklamp zoeken. En… zelfs een horrorverhaal schrijven is hem niet vreemd. In de onlangs verschenen Rigor Mortis. Halloween verhalen excelleerde hij met zijn gruwelijke Pompoenen. Kortom… al zou je Charles van Wettum willen ontlopen, dan maakt hij je dat behoorlijk moeilijk. En… vind ik dat erg? Nee… absoluut niet! Hoe meer hoe liever, mag ik wel zeggen!

Op boeken gebied is hij behoorlijk actief. In juli (ben ik al zover achter met recenseren?) van dit jaar verscheen zijn alweer zijn zesde boek: Viraal! Op de omslag staat, in niet al te grote letters: thriller. Dat is natuurlijk om zijn afzetgebied en bereik (nogal) wat groter te maken dan als er SF met koeienletters op stond. Het is uiteraard pure SF, maar toch ook wel met thrillerelementen erin natuurlijk. Thrillerauteurs als Douglas Preston & Lincoln Child schreven in hun Virus ook al over een virus, maar dan het griepvirus dat werd genetisch gemanipuleerd werd en dat funeste gevolgen had. En zo zijn er nog wel meer te bedenken van bekende en onbekendere thrillerauteurs, die her en der wat virussen over de aarde uitstrooiden en waardoor de mensheid bijna, maar nog niet helemaal, aan zijn einde kwam. Dus… thrillerelement? Jazeker! Maar SF ook absoluut zeker.

Welnu: Viraal! Zullen we het boek eens op zijn merites bekijken? Ik ben voor!

Het boek opent met de proloog: de laatste getiteld. Het is meteen een nogal dramatisch gebeuren, namelijk het (uit)sterven van de laatste Denisova mens op een stijf bevroren toendra. Het daarop volgende hoofdstuk, getiteld Besmet begint welhaast net zo, of misschien wel nog dramatischer. Het is waarin onze hoofdpersoon, Gerard Hendriks, van zijn vrouw te horen krijgt dat hij vier weken op moet zouten en dat ze daarna weten wat ze met hun huwelijk aan moeten. Gerard is in eerste instantie woest, gekwetst en kan zich niet voorstellen dat het aan hem ligt. Maar na een paar biertjes bedenkt hij zich dat dit voor hem de kans is om zijn oude jongensdroom, een offroad fietsvakantie op een exotische locatie, in vervulling te doen gaan! Een weinig googelen en hij had een aanbod voor een vierweekse mountainbike tocht door de toendra van Siberië. Jakoetsk, dat klonk voldoende exotisch, toch? Zo gezegd… zo gedaan! En… aldaar liep hij dus een onbekend virus op waardoor hij in het ziekenhuis terecht was gekomen en een aantal dagen in slaap was gehouden. Hoe Gerard het virus had opgelopen… dat moet je zelf maar lezen! En hoe de wereld uiteindelijk met Gerard zijn virus geconfronteerd werd en waarom je er groene ogen van kreeg… dat ook!

Ikzelf werd in ieder geval het boek in gesleurd en het liet me niet meer los. Het is een heel ander verhaal dan dat we van Charles gewend zijn, maar jongens… wat is het mooi. En Spannend! Jazeker… met een hoofdletter! Dus de conclusie is niet anders, dan net als met de andere boeken van Charles van Wettum: aanschaffen en van genieten. Ik kan, en wil, er niets anders over zeggen!

Jos Lexmond

Rigor Mortis. Halloween verhalen (Gemengd)
EdgeZero Publicaties (2025) € 6,66 (Na 31 oktober: € 10,00)
Samenstelling: Mike Jansen
Omslag: Mike Jansen/Artstudio Futurisme, Jacques Sterzon, artiste numérique
Verkrijgbaar via Amazon

Jullie weten nu onderhand wel dat ik al mijn recensieboeken afwerkt (!) op de volgorde van binnenkomst! Maar… nu maak ik, voor de broodnodige variatie, eenmalig een uitzondering voor de Halloween anthologie: Rigor Mortis. Halloween verhalen. Enerzijds omdat anders de trend (en daarmee de bijzondere aanbieding) alweer voorbij is en anderzijds omdat ik inmiddels EdgeZero toch ook wel een bijzonder warm hart toedraag. De bundels en anthologieën die Mike en zijn mensen inmiddels al geproduceerd hebben, én… tegen die prijzen, daarmee kan je inmiddels al een aardige plank in je boekenkast vullen. Om maar niet te spreken van de EdgeZero jaarboek, met de bijbehorende verkiezing van de EdgeZero Award, is inmiddels absoluut niet meer weg te denken! Als je ziet hoeveel verhalen er (elk jaar weer oplopend) worden ingestuurd, dan denk ik dat de populariteit meer dan bewezen is. Dus… daarom de voorrang aan Rigor Mortis! Ligt er nog een boek van je, dringend te wachten op review… het komt!

Maar goed… eerst eens even door de inhoud heenlopen, iets wat ik ook wel in een redelijk hoog tempo gedaan heb! Wat me daarbij wel opviel dat er hier een behoorlijk aantal auteurs die debuteerden in Grim. Horrortijdschrift voor Nederland en Vlaanderen en nu dus doorstromen naar de verzamelbundels. Leuk om te zien! Voorwoord is van, wie ook anders, Mike Jansen! Hij herinnert ons eraan dat onder die Amerikaanse prullaria er nog een dieper en duisterder laag schuilt van oude magie, verhalen en herinneringen, namelijk de Keltische traditie van Samhain. Dus… laat je meevoeren langs verlaten straten, mistige bossen, oude kerkhoven en stille huizen, daar waar iets wacht… (ik citeer maar).

– Ada Martens – Zonden van de voorvaderen (HO)
Spannend verhaal over een enge gebeurtenis. Toen en nu. Niet met zoveel woorden, maar die zijn ook niet nodig! Stilte is voldoende. Op een aparte manier, maar toch aantrekkelijk (voor de toeschouwer dan), geschreven!
– Mirjam Kerrar-Mol – Hartendemon (HO)
Het is Halloween! Politieman Bram heeft nachtdienst en door gebrek aan personeel, zit hij alleen in de patrouillewagen. Landhuis Sterrenmeer is een leegstaand huis, waar al jaren Halloween gevierd wordt, en… Mirjam Kerrar-Mol is een debutant met een ietwat simpel verteld, maar toch gruwelijk, verhaal. De politieman had bijvoorbeeld beter met zijn achternaam vermeld kunnen worden!
– Maarten Luikhoven – #Boe (HO)
Drie oude geesten ontdekken dat kinderen niet meer bang zijn voor hen. Uitgespeeld! Dat kunnen ze zich niet veroorloven en… Intelligent verhaal, dat omgaat met nieuwe angsten, gedreven door oude horror! Schitterend!!!
– Finn Audenaert – Rósíns roos (FA)
Prachtig verhaal, dat moet absoluut gezegd! Het staat bol van het lijden en de magie doet de regels, wanneer Rósíns verhaal vertelt wordt, gloeien. Op de meest heidense der avonden weet Rósín het even niet meer, maar dat duurt niet lang! De Ierse strofen geven meer bestaansrecht aan dit wonderschone verhaal!
– Ellen Kusters – Happy Halloween (Geen fantastiek)
Intrigerend verhaal met een sterke geur van uiteindelijke wraak. Maar… geen fantastiek)
– Johan Kesterse – De cyclus van schaamte en verval (HO)
Johan Kesterse is een van die schrijvers die debuteerde in Grim. Er is op het hele internet nog helemaal niets over hem te vinden. Dat alleen is al intrigerend. Met De cyclus van schaamte en verval heeft hij een uitermate intrigerend verhaal geschreven, een Stephen King waardig! Een journalist bezoekt een stadje in de States, alwaar een duister ritueel eens per jaar plaatsvind. De mensen zijn stug, ze praten niet en de dag nadert. We gaan vast nog meer horen van deze Johan!
– Ruben De Baerdemaeker – Ik ga het anders doen (Geen fantastiek)
Pracht van een gevoelvol verhaal, met een crux die op het einde zit, zoals nogal eens. Maar… helaas geen fantastiek.
– Laura Scheepers – Spooktocht (FA)
Laura schreef een verhaal over de ontvoering van een meisje, een halfzus van de hoofdpersoon van dit verhaal. Door de paranormale gave van een vriendin… Eerlijk gezegd vind ik het een van de mindere verhalen van Laura.
– Rik de Lavaletta – Het Offer (HO)
Wederom iemand die ook al verschillende keren in Grim gepubliceerd heeft! Of… je moet hem kennen van de, al dan niet, grappige plaatjes die hij veelvuldig op facebook plaatst. Dit verhaal is een regelrechte horror. Een bovennatuurlijke gruwel, die steeds erger wordt. Het onnoembare dat heerst én zich concentreert… Uitermate spannend verteld!
– Laura Weterings – Monsters (HO)
Ken je dat gevoel? Het gevoel dat je jezelf gek aan het maken bent! Elk geluidje dat een huis maakt, hier een kraakje of een krakje, een piep, het geluid alsof er iemand achter je rug rond sluipt, alsof iemand lichtjes in de nek hijgt! Dat soort dingen. Nou… dat maakt de hoofdrolspeler in dit verhaal ook mee. Het was niet haar eigen huis. En… een kreet, en dan… Verhaal met een peurende opbouw, gevolgd door een… Spannend verteld! En… het loopt niet goed af. Het is maar dat je dat al vast weet!!!
– Remi Lootens – Had ik maar geweten (HO)
Alweer iemand die vooral publiceerde in Grim (en een paar andere bundels)! In dit verhaal is het Halloweenavond. Peter wordt door zijn broer en zus meegesleurd voor de jacht op het snoep! In een steeg ontmoet hij zijn monster, die hem uitnodigt en zijn (het’s) hand uitsteekt. Peter voelt zich door hem aangetrokken, maar alweer wordt hij meegesleurd door zijn broer en zus. Gemiste kans, of… Goede opbouw van het verhaal!
– Anne Roodbol & Rebecca Palmas – Geesten Uit Het Verleden (HO)
Een nogal vreemd verhaal over geesten, elfen en wat dies meer zij. Ik weet eigenlijk niet wat ik ervan maken moet. Wat is bijvoorbeeld het doel van reizen over droompaden? De elf Oberon (althans… ik denk dat hij een elf is, waarom zou hij anders Oberon heetten?). Het gevecht tussen geesten, en… wat? En dan is het weer over. Ik mis een doel, een waarom…
Bovenstaand schreef ik voordat ik het verhaal van Beck Palmas in Ganymedes 25 gisteravond las, wat dus blijkbaar de verkeerde volgorde was! Oberon is dus geen elf en Corwin ook niet! Oberon is een vampier en Corwin is door hem tot vampier gemaakt. Nu worden de dingen een stuk duidelijker, en beter!!! Het is wel jammer voor de mensen die Ganymedes 25 helemaal niet lezen, of… de link niet leggen. Daardoor gaat er toch een heel stuk verloren. En dat is jammer!
– Edward van Egmond – Murderville (HO)
Een slijtend object, in de vorm van een vogelverschrikker, en een oude raaf, stelen de creditcard van een oude boer en met een gestolen mobiel bestellen ze een aantal vogelverschrikkers, die huishouden in Peaceville! En toen? Wat is het hogere doel? Is er niet? Dat is pas echt horror!!!
– Alexandra Dingenauts – Eerste nachtmaal (HO)
Trage horror… dat het bestaat, bewijst dit verhaal! Dwars door het Halloween gedruis stappen twee broers door de nacht over het natte beton. Ze zoeken! Waarnaar? Pracht verhaal, dat trager dan traag wordt opgebouwd tot de spanning welhaast onhoudbaar is!
– Thomas de Vries – Dobermann (Geen fantastiek)
Op een meer dan mooie, en vooral gruwelijke, manier verteld, maar… geen fantastiek!
– Anaïd Haen & Django Mathijsen – Het mirakel van Utrecht (HO)
Geweldig verhaal over het vieren van Halloween in Utrecht. Jorrik moet zijn jongere broertje meenemen als hij, samen met Kwint en Halina (een stelletje: bah!), naar het centrum gaat. Een verhaal gevuld met de heilige Maarten, groene rook en duivels, waarvan de afloop dubieus lijkt! Mooi verteld door een fantastisch, duo!!!
– Charles van Wettum – Pompoenen (HO)
Charles van Wettum verrast me met een puur horrorverhaal! Het draait om oom Frits en pompoenen. Op zijn eigen onnavolgbare manier schrijft Charles net zo makkelijk horror als harde SF, dat blijkt wel. Het snijden vergaat hem goed!
– Eowen Valk – Het oog van Beatrijs (HO)
Je kinderen, tijdens Halloween, op snoepjacht bellen ook aan bij Beatrijs. Maar… Beatrijs haat kinderen. Daarmee begint een absoluut eng verhaal met een afloop waar je eigenlijk niets van wilt weten. Hoe monsterlijk kan het zijn? Toch maar niet lezen als je kleine kinderen hebt!!!
– Pan Robinson – Membra disjecta (HO)
Dit korte verhaal heb ik inmiddels drie keer gelezen, maar het wil maar niet tot duidelijkheid komen! Misschien als ik de titel vertaal uit het Latijn? Verminkte ledematen, is het geworden! Ik weet dat bij Samhain de grenzen tussen onze werkelijkheid en de geestenwereld zo dun worden, dat beide werelden elkaar raken. Dat kan een aantal zaken in dit verhaal verklaren, maar het geheel snappen doe ik nog steeds niet. Het zal wel aan mij liggen!
– Mike Jansen – Dromenvanger (HO)
Intrigerend verhaal! Een jongen loopt met zijn emmer door verlaten straten en belt aan bij wereldvreemde huizen en krijgt wereldvreemde dingen. Om te eten? Hij weet het niet, maar… doet ze gewoon in zijn emmer. Intussen… in de echte wereld…

Rigor Mortis is een anthologie met een ruime variëteit van verhalen en onderwerpen, maar met een verbindende factor: Halloween/Samhain! De mogelijkheden om een meer dan prima verhaal daarin te schrijven zijn legio en daar is door bovenstaande auteurs meer dan uitgebreid uit geput! Dus… een prima verzamelbundel om je op 31 oktober mee te verwennen. En… voor de prijs, voor dan ook wel na Halloween/Samhain, hoef je het echt niet te laten!

Jos Lexmond