Alice Thomson – Chimaera

Alice Thomson – Chimaera (SF)
Oorspronkelijk: Chimera, Salt Publishing, Cromer (2023)
Uitgeverij Annex, Pijnacker (2025)
200 pagina’s, € 23,99
Vertaling: Paul Bruijn & Molly van Gelder
Omslag: Margo Togni/Nina Peckelsen

Alice Thompson! Ik had nog nooit van haar gehoord! Maar… ze is geboren en getogen in Edinburgh, Schotland. Studeerde Engels aan Oxford en toerde vervolgens de wereld rond met de popgroep The Woodentops. Haar novelle, Killing Time, werd in 1991 uitgegeven. In 1995 promoveerde ze op Henry James en werd ze Writer in Residence voor Shetland. Momenteel is ze Writer in Residence voor St. Andrew’s University.

En… natuurlijk is er over Anne Oerlemans ook nog wel iets te zeggen! Ze is een eigen literaire uitgeverij gestart: Annex. Daar… had ik ook nog nooit van gehoord. Juist door de teruggang van vertaalde literaire fictie op de markt, biedt dat nieuwe uitgeverijen kansen. Goed idee!!! Oorspronkelijke Nederlandstalige auteurs hebben nu een groot deel van de markt in het Nederlandse taalgebied in handen en dat was in de jaren zeventig en tachtig wel anders. Vertaalde SF tierde welig en slechts een enkele Nederlandse of Vlaamse auteur kon zich een plek bevechten in de reeksen bij Meulenhoff, Bruna en Luitingh. Zoals gezegd is het nu helemaal anders. De grote uitgeverijen zien zowat niets meer in SF. In Fantasy, of misschien liever: Romantasy (romantische fantasy). Toch verschijnt zien er momenteel legio mogelijkheden om te publiceren, bij wat eerst fan uitgeverijen waren, maar nu de professionele status beginnen te naderen. Om er een paar te noemen: Quasis, Macc, EdgeZero, Fantastische Vertellingen en Poespa en ook de tijdschriften mogen natuurlijk niet vergeten worden. Maar in dit geweldige fantastieke Nederlandstalige geweld, is de buitenlandse vertaalde SF een beetje in vergetelheid geraakt. Uiteraard doen een paar kleine uitgeverijen, zoals Iceberg Books, Cargo en Atlas Contact hun uiterste best, maar intussen missen we heel wat moois! Het wordt de hoogste tijd om de balans weer een beetje naar het midden te krijgen. Uitgeverij Annex is in het leven geroepen en haar eerste uitgave is: Alice Thompson met Chimaera! Via het NCSF bereikte het nieuws me en kwam de vraag of we interesse hadden het boek te bespreken. Zeker wel, hadden we dat! Per omgaande ontving ik Chimaera. Het kostte nog even om een plekje te vinden tussen de NTL stapel. Maar nu… gelezen én van genoten!

Droomonderzoeker Artemis vertrekt aan boord van het ruimteschip Chimaera naar de verre maan Oneiros. Samen met een bemanning van dryaden – geavanceerde AI’s met synthetische lichamen – is ze op zoek naar een mysterieus organisme dat de opwarming van de aarde zou kunnen keren. Wanneer echter de grenzen tussen mens en machine en tussen nachtmerrie en werkelijkheid snel beginnen te vervagen, blijkt niets er aan deze missie te zijn wat het lijkt.

Chimaera is een prachtig SF avontuur dat in een soortement van horror setting is vervat en dat veel verder gaat dan de normale SF avonturen in de ruimte. Het speelt zich af in een niet al te verre toekomst. De maan Oneiros ligt op een honderdmiljoen lichtjaar van de aarde, dus reisde het ruimteschip al maandenlang met een SDL snelheid door de ruimte. Het ruimteschip zelf is weinig gezellig gestyled. Spinnenwebben van bedrading en het zoemen en knipperende lichten van de computers, die het schip bestuurden, de temperatuur, water, verwarming en zuurstof. Het geknipper van de lichtjes, de geur van mensen, metaal en plastic. De bemanning was op zoek naar bacteriën om koolstofdioxide op te nemen. En Ivan, de bioloog, altijd bezig met wat voor bacteriën dan ook, verdwijnt op kleine afstand van Oneiros, op een onverklaarbare manier, samen met de bacteriën die hij had bestudeerd.

Her en der worden citaten van beroemde mensen gepleegd, waar ook veelvuldig aan gerefereerd wordt. Ze passen verrassend naadloos in het verhaal. Zonder de voetnoten, zou ik ze waarschijnlijk ook niet als zodanig herkend hebben.

Al dit, en nog veel meer, zorgen voor een absoluut origineel verhaal! Het is wel een roman waar je bij moet blijven, want de relatie tussen de AI’s en de mensen doet gekunsteld aan en zorgt voor desoriënterende scenes en omstandigheden. Maar interessant is het allemaal… meer dan! Het einde is schokkend te noemen. Kortom… een hallucinerend verhaal, dat absoluut aandacht verdiend.

Ik hoop dat Uitgeverij Annex door gaat met wat het is begonnen. Er ligt een vrijwel onontgonnen terrein van pak ‘m beet veertig jaar aan onvertaalde geweldige SF! Verras me, zou ik zeggen!

Jos Lexmond